AA Düzeyi İlkeler

İlke

Canlı yayımlanan içerikler için altyazı sağlanmalıdır.

Açıklama

İnternet sitelerinde canlı olarak yayımlanan sesli ve görüntülü içerikler için altyazı seçeneği sunulması gerekmektedir. Altyazıların, sadece içerikte yer alan konuşmalar hakkında değil, ortamda yer alan efektler ve diğer önemli detaylar hakkında da bilgilendirici olması beklenmektedir.

Referanslar
  • WCAG 2.0 – AA Düzeyi / 1.2.4
Örnek
İlke

Video öğeleri için sesli açıklamalar sağlanmalıdır.

Açıklama

İnternet sitelerinde yer alan önceden kaydedilmiş video öğeleri için sesli açıklamaların sunulması beklenmektedir. Böylelikle, görme engelli kullanıcıların video içeriklerini daha kolay anlayabilmesi sağlanacaktır. Sesli açıklamaların içerikle senkronize olmasına ve video içeriğinde yer alan görsel değişiklikler hakkında da bilgi vermesine dikkat edilmelidir.

Referanslar
  • WCAG 2.0 – AA Düzeyi / 1.2.5
Örnek
İlke

Metin ve görsel öğeler uygun kontrast değerlerine sahip olmalıdır.

Açıklama

İnternet sitelerindeki metin ve görsel öğeler ile zemin arasında minimum 4.5:1 kontrast oranının sağlanması beklenmektedir. Bu değerden daha düşük kontrast oranlarının okunabilirliği düşürdüğü göz önünde bulundurulmalıdır. Bununla birlikte, büyük ölçekli resim ve görseller için 3:1 kontrast oranının kullanılması tavsiye edilmektedir. Kurum logoları ve sadece tasarım amacıyla kullanılan görseller için ise kontrast oranlarının sağlanması gerekmemektedir.

Referanslar
  • WCAG 2.0 – AA Düzeyi / 1.4.3
Örnek
İlke

Metin öğelerinin yeniden boyutlandırılabilmesi sağlanmalıdır.

Açıklama

İnternet sitelerinde yer alan metinlerin, işlevselliklerini kaybetmeyecek ve yardımcı teknolojilere ihtiyaç duymayacak şekilde %200 oranına kadar yeniden boyutlandırılabilmesi gerekmektedir. Böylelikle, farklı derecelerdeki engel oranlarına sahip görme engelli vatandaşların, herhangi bir yardımcı teknolojiye ihtiyaç duymadan içerikleri okuyabilmesi sağlanabilir.

Referanslar
  • WCAG 2.0 – AA Düzeyi / 1.4.4
Örnek
İlke

Metinlerin resim formatında kullanımından kaçınılmalıdır.

Açıklama

Ekran okuyucu programlar gibi erişilebilirlik araçları, resimlerin içinde yer alan metinleri okuyamamakta, sadece alternatif metinlere dayanarak kullanıcıları bilgilendirmektedir. Ayrıca, bu metinlerin kullanıcılar tarafından yeniden boyutlandırılması mümkün olmamaktadır. Bu nedenle, metinlerin resim formatında kullanılmasından mümkün olduğunca kaçınılması gerekmektedir.

Referanslar
  • WCAG 2.0 – AA Düzeyi / 1.4.5
Örnek
İlke

İnternet sitesi içeriklerine farklı yollarla erişim sağlanabilmelidir.

Açıklama

Kullanıcıların internet sitelerinde yer alan içerik ve işlemlere farklı yolları kullanarak erişebilmesi gerekmektedir. Bunun için, arama alanları, gezinim öğeleri ya da site haritası gibi seçenekler kullanıcılara sunulmalıdır. Kullanıcıların alışkanlıkları göz önünde bulundurularak, bütün alt sayfalardan ana sayfaya bağlantı vererek, ana sayfanın site haritası gibi kullanılması da sağlanabilir.

Referanslar
  • WCAG 2.0 – AA Düzeyi / 2.4.5
Örnek
İlke

Başlıkların ve etiketlerin açık, anlamlı ve tutarlı olması sağlanmalıdır.

Açıklama

Kullanıcıların aradıkları bilgiye kolaylıkla ulaşabilmeleri ve site içeriklerini doğru anlayabilmeleri için açık ve anlamlı başlıklara yer verilmelidir. Veri giriş alanları ve gezinim öğeleri için de açıklayıcı ve yönlendirici etiketler kullanılmalı, etiketler ilişkili oldukları içeriklerle tutarlı olacak şekilde biçimlendirilmelidir.

Referanslar
  • WCAG 2.0 – AA Düzeyi / 2.4.6
Örnek
İlke

İmleç görünür ve ayırt edilebilir olmalıdır.

Açıklama

Kullanıcıların internet sitelerindeki mevcut konumlarını anlayabilmeleri ya da hangi öğeleri seçtiklerini ayırt edebilmeleri için imlecin görünür ve ayırt edilebilir olması gerekmektedir. Örneğin, veri giriş alanlarında imlecin hangi alanda olduğunun görsel olarak belirtilmesi, kullanıcıların kolay ve doğru veri girişi yapmalarına yardımcı olacaktır.

Referanslar
  • WCAG 2.0 – AA Düzeyi / 2.4.7
Örnek
İlke

İçerikler oluşturulurken kullanılan dil anlaşılır olmalıdır.

Açıklama

İnternet sitesi içeriklerinin hangi dilde oluşturulduğu kullanıcı ajanları ve ekran okuyucu programlar gibi yardımcı teknolojiler tarafından belirlenebilmelidir. İçerik içinde farklı dilde kelimeler ya da cümleler yer alıyorsa, bu ifadelerin farklı dilde olduğu HTML kodunda açıkça belirtilmelidir. İçeriğin dili doğru algılanmadığında, kelimelerin programlar tarafından doğru telaffuz edilemeyeceği ve kullanıcıların karışıklık yaşayabileceği unutulmamalıdır.

Referanslar
  • WCAG 2.0 – AA Düzeyi / 3.1.2
Örnek
İlke

Gezinim öğeleri ve bağlantılar bütün sayfalarda tutarlı olmalıdır.

Açıklama

Engelli kullanıcılar, aynı internet sitesine ait alt sayfalarda farklı tasarımlarla karşılaştıklarında karışıklık yaşayabilirler. Bu nedenle, internet sitelerinde yer alan gezinim öğelerinin ve bağlantıların, bütün alt sayfalarda tutarlı olacak şekilde tasarlanması gerekmektedir. Gezinim öğeleri ve bağlantıların renk, görünüm, sıralama ve sayfa yerleşimi gibi özelliklerinin, internet sitesinin farklı sayfalarında değişkenlik göstermemesi beklenmektedir.

Referanslar
  • WCAG 2.0 – AA Düzeyi / 3.2.3
Örnek
İlke

Aynı işleve sahip öğeler, benzer şekilde isimlendirilmelidir.

Açıklama

İnternet sitelerindeki aynı işleve sahip öğeler, tutarlı olarak isimlendirilmeli ve aynı etiketlere sahip olmalıdır. Özellikle ekran okuyucu programlar aracılığı ile site içeriklerine erişim sağlayan kullanıcıların, farklı isimlendirilen öğelerin işlevlerini anlamayabileceği göz önünde bulundurulmalıdır. Örneğin, veri girişi yapılırken düğme isminin bazı sayfalarda “Kaydet” bazı sayfalarda ise “Tamam” olması engelli kullanıcıların karışıklık yaşamasına neden olabilir.

Referanslar
  • WCAG 2.0 – AA Düzeyi / 3.2.4
Örnek
İlke

Hata mesajları açık ve yönlendirici olmalıdır.

Açıklama

Kullanıcılar hata yaptıklarında hatanın içeriği ve nasıl düzeltilebileceği konusunda yönlendirilmelidir. Örneğin, veri girişini doğru formatta yapamayan bir kullanıcıya, yalnızca bu alanı hatalı doldurduğunun bilgisinin verilmesi yetersiz kalabilir. Bunun yerine, sadece hatanın nedenini değil aynı zamanda nasıl düzeltilebileceğini de açıklayan bir hata mesajının gösterilmesi beklenmektedir.

Referanslar
  • WCAG 2.0 – AA Düzeyi / 3.3.3
Örnek
İlke

Hukuki ya da mali sonuçları olan işlemlerde kullanıcıların hata yapma oranı azaltılmalıdır.

Açıklama

net sitelerinde yapılan işlemler ya da veri girişleri, kullanıcılar için hukuki yükümlülükler ya da mali sonuçlar doğurabilir. Bu durumda, kullanıcılar ilgili işlemi tamamlamadan ya da veri girişini sonlandırmadan önce bilgilendirilmelidir. Kullanıcıların girdikleri verilerin doğruluğunu teyit etmeleri sağlanmalı, gerekli durumlarda kullanıcıların bir önceki adıma dönerek işlemlerini yeniden düzenlenebilmesi seçeneği sunulmalıdır.

Referanslar
  • WCAG 2.0 – AA Düzeyi / 3.3.4
Örnek
İlke

Internet siteleri ara yüzler için hem yatay hem de dikey ekran yönünü desteklemelidir.

Açıklama

İnternet sitelerinin özellikle mobil cihazlardan erişilen versiyonlarında, sayfada içerik sunulurken, kullanıcılardan mobil cihazın yönünü değiştirmelerini gerektirecek bir ara yüz tasarlanmamalıdır. Kullanıcılara internet sitelerini hem dikey hem de yatay olarak görüntüleyebilme imkânı verilmelidir. Kullanıcının seçmiş olduğu ekran yönüne sadık kalınarak, internet sitesi tercih ile uyumlu ekran yönünde içeriği sunabilmelidir. Böylece ekranı döndürme konusunda engeli ya da kısıtı olan kullanıcıların tek bir ekran yönü ile sınırlandırılmaması sağlanmış olacaktır.

Referanslar
  • WCAG 2.1 – AA Düzeyi / 1.3.4
Örnek
İlke

Kullanıcıların veri girişi yapması gereken alanların amaçları net bir biçimde belirlenmeli ve internet sitesi kodlanırken veri alanına, veri alanının neyi amaçladığına yönelik etiket bilgisi eklenmelidir.

Açıklama

Veri alanlarına hangi verilerin girilmesi gerektiğinin kodlama yapılırken belirlenmesi ve veri giriş alanına otomatik doldurma özelliğinin eklenmesi, kullanıcıların kullandıkları internet tarayıcısının veri alanlarını geçmiş bilgileri temel alarak otomatik olarak doldurmasını sağlayacaktır, bu da kullanıcıların daha az veri girmesini ve daha kullanışlı bir deneyim yaşamasına imkân verecektir. Özellikle ekran okuyucu gibi internet ara yüzlerini metinsel bir şekilde okuyan yardımcı teknolojilerin, kullanıcılardan tam olarak hangi bilginin istendiğini anlaması erişilebilirliğin sağlanmasında önemlidir.

Referanslar
  • WCAG 2.1 – AA Düzeyi / 1.3.5
Örnek
İlke

İçerik fonksiyonellik ve bilgi kaybına yol açmayacak şekilde iki boyutlu kaydırmaya ihtiyaç duyulmayacak türde sunulmalıdır.

Açıklama

İnternet siteleri, kullanıcıların eriştikleri dijital ortamların ekran boyutlarına ve çözünürlüklerine duyarlı olmalı ve olabildiğince yatay ya da dikey kaydırmaya yol açmayacak şekilde içerik organizasyonu yapılmalıdır. Özellikle mobil cihazlar için geçerli bu husus, zayıf görüşe sahip ve içeriği zoom yaparak takip etmek durumunda olan kullanıcılar için yakınlaştırma yaparak içeriğe tek bir sütun halinde daha kolay erişebilmeleri sağlanacaktır.

Bu husus için internet sitesinin 320 piksel ekran genişliğine ve 256 piksel ekran uzunluğuna uygun şekilde dijital aygıta uyumlanmasını sağlamalıdır. Zayıf görüşe sahip kullanıcılar için belirli bir yakınlaştırma oranını geçtikten sonra bile ekranda yatay kaydırma yapılmadan tüm içeriklerin ulaşılabilir olması sağlanmalıdır.

Referanslar
  • WCAG 2.1 – AA Düzeyi / 1.4.10
Örnek
İlke

Metinsel olmayan içeriklerde yakın elementler arasında belirli bir renk kontrastı olmalıdır.

Açıklama

İnternet sitelerinde metinsel olmayan kullanıcı ara yüzü elementleri (düğmeler, form alanları, linkler vb.) ile resimlerin (grafikler, diyagramlar vb.) yakınlarında bulunan zemin renkleri arasında renk oranının 3:1 oranında kontrast olması gerekmektedir. Böylelikle; zayıf görüşe sahip kullanıcılar, ara yüz elementlerini ve grafikleri birbirinden daha iyi bir şekilde ayırt edebilecektir.

Referanslar
  • WCAG 2.1 – AA Düzeyi / 1.4.11
Örnek
İlke

Paragraflar, satırlar, kelimeler ve karakterler arasında kullanıcıların içerik ve fonksiyon kaybı olmadan kolayca algılayabilecekleri şekilde mesafe bulunmalıdır.

Açıklama

İnternet sitelerinde okunabilirliği ve algılayamayı artırmak adına metinsel öğeler arasındaki mesafelerin belirlenerek, tüm site genelinde standart hale getirilmesi önemlidir. İnternet sitesi hazırlanırken, kodlama aşamasında işaretleme dillerinin minimum belirtilen değerleri sağlamasına dikkat etmek gerekmektedir.

Referanslar
  • WCAG 2.1 – AA Düzeyi / 1.4.12
Örnek

İnternet sitelerinde satırlar arasında an az 1,5 yazı karakteri boyutu, paragraflar arasında en az 2 yazı karakteri boyutu, harfler arasında en az 0,12 yazı karakteri boyutu ve kelimeler arasında en az 0,16 yazı karakteri boyutu bırakılması algılanabilirliği artıracaktır.

İlke

Ekranda sunulan ek bilginin kullanıcının ek bir klavye veya fare hareketi olmadan görünebilmesi ve kaybolabilmesi sağlanmalıdır.

Açıklama

İnternet sitelerinde bir içerik üzerine fare ile gelindiğinde ya da veri giriş olan kısımlara gelindiğinde ve fare ya da klavye etkileşimi bittiğinde kaybolan ek bilgi (drop-down menüler, ipucu metinleri vb.) kullanıcıların etkileşimde bulunduğu alanı kapatmamalı, okunabilir olmalı ve istendiğinde kapatılabilmelidir. Bu tür durumlarda kullanıcı ek bilginin ekrandan kaybolmasını istiyorsa fare ile üzerine gelmeden ve klavye odağı beklenmeden bilgi bir klavye tuşu (Esc vb.) ile kaybolabilmelidir.

Referanslar
  • WCAG 2.1 – AA Düzeyi / 1.4.13
Örnek
İlke

Durum mesajları ile işlemin gerçekleşme durumu kullanıcıya iletilmelidir.

Açıklama

Kullanıcılar içerikte meydana gelen değişiklikler konusunda bilgilendirilmeli ve farkına varmaları sağlanmalıdır. Durum mesajı kullanıcıya bir eylemin başarısı veya sonuçları, bir uygulamanın bekleme durumu, bir işlemin ilerlemesi veya hataların varlığı hakkında bilgi sağlar.

Referanslar
  • WCAG 2.1 – AA Düzeyi / 4.1.3
Örnek

Örneğin bir internet sitesinde posta kodu veri girişinin beklendiği bir veri alanına yanlış bir kod girilirse, veri giriş alanının yukarısına “Geçersiz Giriş” mesajının görünmesi sağlanabilir. Böylelikle ekran okuyucu programlar bu metni kullanıcılara okuyacak ve hata yapmaları durumunda yönlendirilmelerini sağlayacaktır.